Portakal Kabuğu Yağı Uçucu
Portakal Kabuğu Yağı Uçucu
İngilizce adı: Orange oil, orange essential oil
Tanımı: Taze meyvelerin kabuklarından, ısı uygulanmadan, akan su altında, "kazıyan soyucular" adı verilen cihazlarla soğuk sıkım yoluyla mekanik olarak veya su buharı distilasyonu ile elde edilen uçucu yağ.
Bitkinin bilimsel adı: Citrus sinensis (L.) Osbeck
Bitkinin familyası: Rutaceae
Bitkinin Türkçe adı: Portakal
Renk: Sarıdan turuncuya kadar geniş renk aralıklarındadır
Koku: Meyvemsi, taze, tatlı, narenciye
Koku derecesi: Orta
Nota: Üst
Kıvam: Sudan hafif kalın
Etkileri, kullanıldığı yerler ve kullanılış şekli
• Portakal kabuğu uçucu yağı ilaç endüstrisinde, gıda ve içecek endüstrisi ile parfümeri sanayiinde, cilt ve vücut bakım ürünlerinde, ayrıca aromaterapide kullanılabilen bir yağdır. Dahilen ve haricen uygulanabilir.
• Bakteri ve mantarların gelişimini engelleyici, ağrı kesici, iltihap giderici, mideyi rahatlatıcı, sakinleştirici, endişe giderici ve antioksidan özelliktedir.
• Aromaterapide ruh halini düzenleyici, duygu durumunu artırıcı, endişe giderici ve antidepresan olarak yararlanılır. Bu amaçlar için düşük ısıdaki bir difüzöre 5-6 damla uçucu yağ eklenir ve havaya verilen buharlar solunur. Bu süre 1 saati geçmemelidir.
• Sakinleştirici ve endişe giderici olarak 2-3 damla uçucu yağ ayak tabanına masaj yapılarak uygulanır.
• Iltihap giderici olarak 3 yemek kaşığı taşıyıcı yağa (susam tohumu yağı gibi), 10 damla portakal uçucu yağı karıştırılır ve bu karışım ayak tabanına masaj yapılarak sürülür.
• Bir taşıyıcı yağ içinde seyreltilmiş portakal uçucu yağına (beş damla taşıyıcı yağ ve 1-2 damla uçucu yağ bir pamuklu çubuk batırılır ve pamuğun yağ ile doyması sağlanır. Yağla doygunlaşan pamuk akne üzerine uygulanır. Böylece bakterileri azaltmak, iltihabı gidermek ve akne ile ilişkili ağrı ve şişmeyi azaltarak kuruluğu önlemek mümkün olabilir.
• Ağnı kesici ve mideyi rahatlatıcı olarak ilgili bölgeye sürülerek ve masaj yapılarak uygulanır. Bu uygulama için 1 yemek kaşığı taşıyıcı yağ (Hindistan cevizi yağı veya jojoba yağı gibi) içine 8-9 damla portakal uçucu yağı (%3) ilave edilerek masaj yağı hazırlanır.
• Kanşıklıklanı gidermek, koyu lekelerin görünümünü azaltmak ve kolajen üretimini uyarmak için 1-2 damla portakal uçucu yağı ile 3 çay kaşığı taşıyıcı bir yağ (tatlı badem yağı, zeytinyağı, hindistan cevizi yağı, jojoba yağı, makadamia yağı gibi) karıştırılır ve bu karışım sürülerek cilde uygulanır.
• Gece toniği olarak kullanılmak üzere 1 bardak suya 2-3 damla portakal uçuců yağı eklenir. Bu karışım yatmadan önce yüzü yıkamak için kullanılabilir.
• Odaların temiz ve ferah olması için oda spreyi olarak kullanılır. Bunun için bir cam şişedeki suya portakal uçucu yağı eklenir. 1 tatlı kaşığı (5 mL) suya 10-15 damla şeklinde kullanılması önerilmektedir. Bu şekilde hazırlanan karışım iyice çalkalanır ve sprey şeklinde püskürtülür.
• Bir difüzör (hava yayıcı) yardımıyla oda içine püskürtüldüğünde havadaki mikroorganizmaların temizlenmesine yardımcı olur.
• Duş jelleri, losyonlar, sabunlar, şampuanlar, akne tedavisinde kullanılan ürünler, spreyler, deodorantlar ve mumların bileşiminde yer alır.
• Gıda ve içeceklere tat ve koku vermek amacıyla ilave edilir. Ayrıca gıdaları koruyucu özelliği vardır.
Uyarılar
• Rutaceae familyası bitkilerine karşı duyarlılığı olan kişiler kullanmamalıdır.
• Bilimsel botanik isimlendirmesi Citrus sinensis olarak etiketlenmiş saf, doğru uçucu yağın alındığından emin olunmalıdır. Turunç (Citrus x aurantium) uçucu yağı ile karıştırılmamalıdır.
• Toksik, mutajenik ve karsinojenik olmayan bir yağdır.
• Dahilen yüksek miktarda kullanılması sonucu bulantı ve kusmaya neden olabilir. Tahriş veya zehirlenme belirtileri devam ederse tıbbi ilkyardım alınmalıdır. Hasta kesinlikle kusturulmamalıdır.
• Yağın uzun süreyle solunması öksürüğe, göğüste tıkanıklığa ve solunum sisteminde tahrişe neden olabilir. Bu şekilde zehirlenme belirtileri gösteren kişiyi ilk olarak temiz hava alabileceği bir yere çıkarmak gerekir.
Sonrasında hasta bir hekime götürülmelidir.
• Genellikle bir taşıyıcı yağla (Hindistan cevizi yağı, zeytinyağı, susam yağı gibi) seyreltilerek kullanılmalıdır.
• Hassasiyet oluşturma ihtimaline karşı portakal uçucu yağı cilde uygulanmadan önce taşıyıcı bir yağ ile seyreltilmelidir. Seyreltilmiş bu yağ dirseğin iç kısmında küçük bir alana uygulanır ve 48 saat beklenir. Bu süre içinde kızarıklık, kaşıntı, şişme gibi olumsuz bir gelişme olursa yağı kullanmayı bırakmak ve hemen bir hekime görünmek gerekir.
• Narenciye alerjisi olan bireylerde portakal yağı alerjisi görülme olasılığı daha yüksektir, bu nedenle bu tip kişiler bu yağı kullanmamalıdır.
• Göze temas ettirilmemelidir. Temas halinde göz bol su ile yıkanmalıdır.
• Kulaklara dökülmemelidir.
• Fototoksik bir yağdır. Cildi güneş ışığına karşı hassas hale getirir. Açık havaya ve güneşe çıkılacaksa, güneşe ve açık havaya maruz kalan cilt kısımlarına uygulanmamalıdır. Aksi takdirde ağrılı cilt reaksiyonları meydana gelebilir. Yağ kullanıldıktan 72 saat sonra güneşe çıkılabilir.
• Hamilelikte ve emzirme döneminde hekimin önerisi ve bilgisi dahilinde kullanılabilir.
• 7 yaş altındaki çocuklarda kullanılmamalıdır.
• Aromaterapi yağı olarak kullanılacaksa, ortamın çok iyi havalandırılması gerekir.
• Reçeteli ilaçlarla birlikte portakal kabuğu uçucu yağını kullanmak
için bir hekimin önerisi alınmalıdır.
• Bu yağ kanser hastaları, kalp hastaları, karaciğer hasarı veya cilt bozuklukları gibi sağlık sorunları olanlar tarafından kullanılmamalıdır.
• Yağın oksitlenmesini önlemek için mümkün olduğunca küçük, koyu renk cam şişe tercih edilmeli ve kapağı sadece gerektiğinde açılmalıdır. Süresi geçmiş veya oksitlenmiş portakal uçucu yağı ciltte duyarlığa neden olabilir. Bu nedenle kısa sürede tüketilmesi gereken bir yağdır.
• Çocukların erişemeyeceği yerlerde saklanmalıdır.
Saklama koşulları
Sıkı kapatılmış koyu renkli cam kaplarda, güneş ışığından ve nemden korunarak serin (15 °C'nin üstüne çıkmayan) bir ortamda saklanmalıdır.
Açıldıktan sonra bir-iki yıl içinde tüketilmelidir. Isı, kıvılcım ve açık alevden uzak tutulmalıdır.