Okaliptus Yağı Uçucu
Okaliptus Yağı Uçucu
BU UÇUCU YAĞ LİMON KOKULU OKALİPTUS (Eucalyptus citriodora) BİTKİSİNDEN ELDE EDİLEN UÇUCU YAĞ İLE KARIŞTIRILMAMALIDIR. ETİKET ÜZERİNDEKİ BİTKİNİN BİLİMSEL İSİMLENDİRMESİ KONTROL EDİLEREK DOĞRU UÇUCU YAĞIN SATIN ALINDIĞINDAN EMİN OLUNMALIDIR.
İngilizce adı: Eucalyptus oil
Tanımı: Yapraklardan buhar veya su distilasyonu ile elde edilen uçucu yağ.
Bitkinin bilimsel adı: Eucalyptus globulus
Bitkinin familyası: Myrtaceae
Bitkinin Türkçe adı: Okaliptus, mavi okaliptus, sıtma ağacı
Renk: Renksiz, berrak
Koku: Tatlı, odunsu
Koku derecesi: Güçlü
Nota: Orta
Kıvam: Ince
Etkileri, kullanıldığı yerler ve kullanılış şekli
• Virüs, bakteri ve mantarlara karşı kuvvetli etkilidir. Antioksidan özelliğe sahiptir. Üst solunum yolu rahatsızlıklarında etkilidir. Soğuk algınlığı, öksürük, bronşit ve astımda kullanılır. Ağrı kesici, ateş düşürücü ve yara iyileştiricidir.
• Soğuk algınlığı ile ilişkili ateş ve öksürüğü gidermek için ve lokalize kas
ağrılarını rahatlatmak için destekleyici olarak kullanılır. Dahilen ağızdan alınarak, haricen sürülerek, solunarak ve banyo şeklinde uygulanabilir.
• Yara iyileştirici ve iltihap giderici etkiye sahiptir. Okaliptus uçucu yağı içeren merhemler küçük yaraların ve küçük yanıkların çevresine sürülerek alanın enfekte olmasını önlemek ve iyileşmesini sağlamak için kullanılır.
• Okaliptus uçucu yağı ağız kokusuna neden olan mikroorganizmalar üzerinde etkilidir. Bu amaçla gargaraların ve diş macunlarının bileşiminde yer alır. Plak, diş eti iltihabı ve kanama gibi diş sorunlarında önerilen sakızların bileşimine girer.
• Okaliptus uçucu yağı, çeşitli nedenlere bağlı ağrı ve iltihabı azaltmaya yardımcı olur. Sırt, eklem ve kas ağrılarında, ağrıyı yatıştırmak için kullanılan krem ve merhemlerin bileşiminde yer alır. Ağrıyan bölgeye masaj yapılarak sürülür.
• Haricen kullanımlarda 12 damla uçucu yağ 1 tatlı kaşığı taşıyıcı bir
yağ ile (avokado yağı, badem, kayısı çekirdeği veya zeytinyağı gibi) seyreltilerek kullanılmalıdır.
• Odanın havasını temizleyip temiz hava solumak ve zihni rahatlatmak için bir difüzörle (hava yayıcı) kullanılabilir. Bu uygulama stresi ve gerginliği de giderir. Bu amaçla kullanılan mum ve spreylerin bileşimine de girer.
• Sivrisinekler ve sağlık için zararlı diğer ısırıcı böcekler için iyi bir uzaklastırıcıdır. Sprey şeklinde (50 mL suya 50-75 damla uçucu yağ) veya difüzörle (hava yayıcı) kullanılabilir.
• Evde kullanılan bazı temizlik ürünlerinin aktif bileşenidir. Çelik yüzeylerin Esherichia coli bakterilerinden temizlenmesinde önemli rol oynar.
Haricen sürülerek:
• 4-12 yaş arası çocuklar, ergenler, yetişkinler ve yaşlılar için sıvı dozaj formları şeklinde 1-2 damla uçucu yağ göğüse veya sırta sürülür. Bu işlem günde 2-3 kez tekrarlanabilir. Yarı katı ilaç şekilleri (%10 oka-liptus yağı içeren) halinde, göğüs ve sırt üzerine günde 2-3 kez ince bir tabaka şeklinde sürülür.
• 30 aylıktan küçük çocuklarda bu şekilde kullanılmamalıdır.
Soluma (inhalasyon):
• 12 yaş üstü çocuklar, ergenler, yetişkinler ve yaşlılar için tek doz: 250 mL
kaynar suya 3-8 damla uçucu yağ damlatılır ve oluşan buhar solunur.
İşlem günde 3 kez tekrarlanabilir.
• 4-12 yaş arası çocuklar için tek doz: 250 mL kaynar suya 2-4 damla
uçucu yağ damlatılır ve oluşan buhar solunur. İşlem günde 3 kez tekrarlanabilir.
• 30 aylıktan küçük çocuklarda bu şekildeki kullanımı önerilmez.
Banyo:
• 12 yaş üzerindekiler için 100 L suya, 1.5-6 g uçucu yağ ilave edilir, sıcaklığı 35-38 °C olan küvette 10-20 dakika boyunca beklenir. Her seferinde yeni hazırlanan bu banyo, haftada 3-4 kez tekrarlanabilir.
• 4-12 yaş arasındakiler için 100 L suya 0.5-3 g uçucu yağ ilave edilir, sıcaklığı 35-38 °C olan küvette 10-20 dakika boyunca beklenir. Her seferinde yeni hazırlanan bu banyo, haftada 3-4 kez tekrarlanabilir.
• 30 aylıktan küçük çocuklarda bu şekildeki kullanımı önerilmez.
Kas ağrılarında
Haricen sürülerek:
• 12 yaş üzerindekiler için sıvı dozaj şeklinde tek doz 3-5 damla uçucu
yağ, etkilenen bölgeye günde 2-3 kez sürülerek uygulanır. Yarı katı dozaj şekilleri (%10 okaliptus yağı içeren) halinde, göğüs ve sırt üzerine günde 2-3 kez ince bir tabaka şeklinde sürülür.
• 30 aylıktan küçük çocuklarda bu şekildeki kullanımı önerilmez.
Banyo:
• 12 yaş üzerindekiler için 100 L suya 1.7-4 g uçucu yağ ilave edilir, sıcaklığı 35-38 °C olan küvette 10-20 dakika boyunca beklenir. Her seferinde yeni hazırlanan bu banyo, haftada 3- 4 kez tekrarlanabilir.
• 30 aylıktan küçük çocuklarda bu şekildeki kullanımı önerilmez.
Uyarılar
• Uçucu yağın kullanımı sırasında belirtiler 1 haftadan daha uzun süre
devam ederse bir hekime danışılmalıdır.
• Haricen fazla miktarda kullanılması cilt tahrişine neden olabilir.
• Cilt üzerine doğrudan uygulanmamalıdır. Taşıyıcı bir yağ ile seyreltildikten sonra kullanılmalıdır.
• Alerjik reaksiyon gösterme ihtimaline karşı taşıyıcı yağ ile seyreltilmiş uçucu yağ önce derinin küçük bir noktasına uygulanıp 1 saat beklenmeli, herhangi bir reaksiyon oluşmadığı takdirde cilde tatbik edilmelidir.
• Yanlışlıkla aşırı dozda dahilen kullanılması mide-bağırsak semptom-
ları, kusma, ishal, bulantı, bilinç kaybı, apne (uykuda solunumun ke-silmesi), solunum problemleri, taşipne (solunum sayısının dakikada 24'ün üzerine çıkması) ve ataksi (düzensiz, sakar hareketler ve denge bozukluğu) ile genişlemiş veya daralmış göz bebeğine neden olabilir.
• Mide-bağırsak sisteminin iltihaplı ve ülserleşmiş hastalıklarında hekim kontrolünde dikkatle kullanılmalıdır.
• Tedaviye devam ederken dispne (nefes darlığı), ateş veya irinli balgam meydana gelmesi durumunda bir hekime başvurulmalıdır.
• Okaliptus uçucu yağı açık yaraya veya tahriş olmuş cilde uygulan-mamalıdır.
• Göze temas ettirilmemelidir. Temas halinde göz bol su ile yıkanmalıdır.
• Büyük cilt yaraları ve açık yaralar, akut cilt hastalıkları, yüksek ateş,
şiddetli enfeksiyonlar, ciddi dolaşım bozuklukları ve kalp yetmezliği durumlarında kaliptus uçucu yağını içeren tam sıcak banyo uygu-
lamlarından kaçınılmalıdır.
• Bu yağ epilepsi hastaları, kanser hastaları, kalp hastaları, karaciğer hasarı veya cilt bozuklukları gibi sağlık sorunları olanlar tarafından kullanılmamalıdır.
• Hamilelikte ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.
• 30 aylıktan küçük çocuklarda 1,8 sineol içeren preparatların laringos-
pazmı tetikleme riski vardır. Bu nedenle dahilen ve haricen kullanıl-mamalıdır.
• 12 yaşın altındaki çocuklarda dahilen kullanılmamalıdır.
• Çocukların erişemeyeceği yerlerde saklanmalıdır.
Saklama koşulları
Sıkı kapatılmış koyu renkli cam kaplarda, güneş ışığından ve nemden korunarak serin bir ortamda saklanmalıdır. 24 aydan fazla saklanması duru-munda, kullanılmadan önce kalite kontrolü yapılmalıdır.